15/06/2026
Chia sẻ
Biến đổi khí hậu hiện nay đã vượt qua ranh giới của những dự báo dài hạn để trở thành một cuộc khủng hoảng mang tính hệ thống. Nhân loại không đơn thuần đối mặt với sự gia tăng nhiệt độ cơ học, mà đang trực tiếp chứng kiến sự đứt gãy của các chu trình sinh thái cốt lõi. Sự vượt ngưỡng của các giới hạn hành tinh đang đặt ra thách thức chưa từng có, buộc chúng ta phải nhìn nhận lại toàn diện cách thức vận hành và tương tác với tự nhiên.
Những "tín hiệu khẩn cấp" từ các báo cáo toàn cầu
Theo các báo cáo cập nhật từ Chương trình Môi trường Liên Hợp Quốc (UNEP) và Tổ chức Khí tượng Thế giới (WMO), hệ thống khí hậu toàn cầu đang trải qua những biến động chưa từng có trong lịch sử quan trắc. Ngưỡng giới hạn ấm lên 1,5°C so với thời kỳ tiền công nghiệp - lằn ranh an toàn sinh tồn do Ủy ban Liên chính phủ về Biến đổi Khí hậu (IPCC) thiết lập - hiện đang bị đe dọa nghiêm trọng khi nhiệt độ trung bình toàn cầu liên tục xô đổ các kỷ lục.
Các chuyên gia quốc tế cảnh báo, đại dương - nơi hấp thụ hơn 90% lượng nhiệt dư thừa của Trái Đất đang phải hứng chịu các đợt "sóng nhiệt biển" cực đoan, dẫn đến hiện tượng tẩy trắng rạn san hô diện rộng và đe dọa nghiêm trọng an ninh lương thực toàn cầu. Trên đất liền, sự gián đoạn của các hoàn lưu khí quyển châm ngòi cho những thảm họa khốc liệt: từ các vụ cháy rừng quy mô lớn thiêu rụi hàng triệu hecta thảm thực vật, đến những đợt siêu bão và hạn hán kéo dài phá vỡ chuỗi cung ứng toàn cầu.
Việt Nam là một trong những quốc gia dễ bị tổn thương trước biến đổi khí hậu, chúng ta đang trực tiếp gánh chịu hệ lụy. Đồng bằng sông Cửu Long đối mặt với tình trạng xâm nhập mặn và nước biển dâng đe dọa sinh kế của hàng triệu người. Trong khi đó, các siêu đô thị như TP. Hồ Chí Minh liên tục ghi nhận những đợt sóng nhiệt gay gắt kéo dài, kèm theo triều cường dị thường gây ngập lụt kết cấu hạ tầng.
Chủ động đánh giá tác động bằng Kiểm kê Khí nhà kính
Đứng trước tính cấp bách của khủng hoảng khí hậu, Đại học Kinh tế Thành phố Hồ Chí Minh (UEH) không dừng lại ở việc nâng cao nhận thức, mà chủ động lượng hóa các tác động môi trường. Để thiết lập lộ trình giảm phát thải, giải pháp tiên quyết là phải đo lường chính xác "dấu chân carbon" của toàn hệ thống.
Tại UEH, công tác này đang từng bước được triển khai thông qua quy trình theo dõi và kiểm kê phát thải carbon. Hiện tại, UEH đang tập trung thu thập các dữ liệu về tiêu thụ năng lượng và hoạt động vận hành trên toàn hệ thống. Trong thời gian tới, hệ thống dữ liệu này dự kiến sẽ được tính toán, quy đổi thành lượng khí thải tương đương (CO2e) và phân loại cụ thể theo ba phạm vi: Scope 1, Scope 2 và Scope 3. Khi hoàn thiện, toàn bộ cơ sở dữ liệu này không chỉ làm nền tảng định hướng cho chiến lược tối ưu hóa năng lượng của nhà trường mà còn được tích hợp minh bạch vào Báo cáo 17 Mục tiêu Phát triển Bền vững (17 SDGs) hằng năm của UEH.
Chiến lược cắt giảm phát thải thực chứng tại UEH
Dựa trên lộ trình của dự án UEH Green Campus, UEH đang từng bước triển khai đồng bộ chiến lược quản lý carbon và cắt giảm phát thải toàn diện ở cả 3 phạm vi, ghi nhận những con số thực chứng ấn tượng để đóng góp trực tiếp vào mục tiêu phát triển bền vững:
- Phạm vi 1 (Scope 1) - Giảm phát thải trực tiếp: UEH đang tập trung chuyển đổi phương tiện nội bộ và khuyến khích sinh viên, viên chức sử dụng xe đưa đón (UEH Shuttle Bus) hoặc phương tiện không phát thải (ZEV). Thông qua quá trình tối ưu hóa vận hành nhằm giảm sự phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch, hệ sinh thái Living Lab của trường đã ghi nhận 58 sáng kiến xanh và 47 giải pháp thực tiễn được đóng góp từ các dự án nghiên cứu để bảo vệ môi trường;
- Phạm vi 2 (Scope 2) - Giảm phát thải gián tiếp từ năng lượng mua ngoài: UEH tiếp tục tối ưu hóa hệ thống điều hòa, chiếu sáng và các thiết bị tiêu thụ điện lớn. Dấu ấn mang lại hiệu quả rõ rệt nhất là việc lắp đặt, vận hành hệ thống điện năng lượng mặt trời áp mái tại các cơ sở A, B, N1, N2. Nỗ lực chuyển đổi năng lượng này đã tạo ra 470.000 kWh điện sạch, giúp nhà trường giảm thiểu đến khoảng 1,27 triệu tấn CO2 phát thải ra môi trường;
- Phạm vi 3 (Scope 3) - Giảm phát thải trong chuỗi giá trị và xử lý rác thải: UEH đang áp dụng nghiêm ngặt chính sách mua sắm xanh và ban hành các quy định quyết liệt để loại bỏ nhựa dùng một lần. Việc triển khai hệ thống Trạm thực hành xanh (UEH Go Green Station) được kỳ vọng sẽ giúp giảm 65% khối lượng rác thải phải chôn lấp. Thực tế, đã có 8,2 tấn rác thải được bóc tách và tái chế thành công. Sự đồng thuận của cộng đồng mang lại kết quả tích cực với 1.996 chai nhựa được sinh viên thu gom qua thử thách tái chế. Các khảo sát nội bộ cũng chỉ ra tín hiệu khả quan khi có đến 94,5% sinh viên hoàn toàn ủng hộ chính sách hạn chế nhựa dùng một lần, và 77,9% sinh viên đã duy trì thói quen phân loại, vứt rác đúng quy định.
Hành trình giảm thiểu phát thải và "hạ nhiệt" hành tinh không thể thiếu vắng vai trò của cộng đồng sinh viên. Mỗi quyết định tắt một bóng đèn khi rời phòng, mỗi bước đi trên thang bộ, hay sự ưu tiên lựa chọn các phương tiện công cộng như UEH Shuttle Bus của từng UEHer đều đang trực tiếp làm giảm chỉ số phát thải chung của toàn trường.
Trái Đất không có bản nháp, và biến đổi khí hậu không chờ đợi sự chuẩn bị của chúng ta. Đây là lúc mỗi công dân xanh tại UEH cần hiện thực hóa các kiến thức từ bục giảng thành hành động thiết thực ngay hôm nay!
#NgayMoitruongthegioi2026 #NgayDaiduongthegioi2026 #TuanleBienvaHaidaoVN #NowForClimate
Tin, ảnh: Dự án UEH Green Campus
