[Research Contribution] Những người trẻ theo chủ nghĩa tối giản lựa chọn các thương hiệu thời trang bền vững liệu chỉ là tình cờ? Phân tích vai trò của việc kiểm soát ham muốn tiêu dùng

Từ khóa: Sống tối giản; Thời trang bền vững; Hành vi tiêu dùng xanh; Gen Z; Thái độ bền vững; Hạnh phúc; Kiểm soát ham muốn tiêu dùng.

Sống tối giản đang dần trở thành một phong cách sống được Gen Z theo đuổi, nhưng liệu việc “mua ít lại” có thực sự đồng nghĩa với tiêu dùng bền vững? Hay đôi khi, lựa chọn các thương hiệu thời trang xanh chỉ là một hệ quả vô tình của việc cắt giảm nhu cầu tiêu dùng? Từ góc nhìn đó, nhóm sinh viên Đại học Kinh tế Thành phố Hồ Chí Minh (UEH) đã thực hiện đề tài “Những người trẻ theo chủ nghĩa tối giản lựa chọn các thương hiệu thời trang bền vững liệu chỉ là tình cờ? Phân tích vai trò của việc kiểm soát ham muốn tiêu dùng”, nhằm làm rõ liệu lối sống tối giản có thực sự thúc đẩy hành vi tiêu dùng bền vững, hay chỉ gián tiếp tác động thông qua thái độ, cảm nhận hạnh phúc và khả năng kiểm soát ham muốn tiêu dùng của Gen Z.

Sống tối giản có thể dẫn đến tiêu dùng bền vững, nhưng không phải lúc nào cũng bắt nguồn từ ý thức bảo vệ môi trường

Thứ nhất, lối sống tối giản có tác động tích cực đến thái độ hướng đến lối sống bền vững. Khi cá nhân giảm bớt sự phụ thuộc vào vật chất và ưu tiên những giá trị thiết yếu, họ có xu hướng quan tâm nhiều hơn đến các vấn đề môi trường và sẵn sàng điều chỉnh hành vi tiêu dùng theo hướng có trách nhiệm hơn.

Thứ hai, lối sống tối giản cũng góp phần nâng cao cảm nhận hạnh phúc của người tiêu dùng. Việc cắt giảm nhu cầu tiêu dùng không cần thiết giúp cá nhân giảm áp lực vật chất, từ đó gia tăng sự hài lòng và cảm giác thoải mái trong cuộc sống. Yếu tố này đóng vai trò quan trọng trong việc định hình hành vi tiêu dùng theo hướng bền vững.

Thứ ba, thái độ hướng đến lối sống bền vững và cảm nhận hạnh phúc đều có ảnh hưởng tích cực đến quyết định lựa chọn các thương hiệu thời trang bền vững. Khi người tiêu dùng vừa nhận thức rõ giá trị môi trường, vừa cảm thấy tích cực về lối sống của mình, họ có xu hướng ưu tiên các thương hiệu phù hợp với những giá trị đó.

Thứ tư, khả năng kiểm soát ham muốn tiêu dùng đóng vai trò điều tiết trong mối quan hệ giữa lối sống tối giản và hành vi lựa chọn thương hiệu bền vững. Những cá nhân có khả năng kiểm soát tốt sẽ dễ dàng chuyển hóa tư duy tối giản thành hành vi tiêu dùng cụ thể, trong khi những người thiếu kiểm soát có thể vẫn bị ảnh hưởng bởi các yếu tố bên ngoài và duy trì thói quen tiêu dùng cũ.

Mô hình nghiên cứu

Sống tối giản chưa đủ để tiêu dùng bền vững, cần những điều kiện để chuyển hóa thành hành vi

Từ kết quả nghiên cứu, có thể thấy rằng việc thúc đẩy tiêu dùng thời trang bền vững không chỉ phụ thuộc vào xu hướng sống tối giản, mà còn nằm ở cách người tiêu dùng nhận thức và cảm nhận về lối sống này. Lối sống tối giản có thể tạo nền tảng tích cực, nhưng để chuyển hóa thành hành vi lựa chọn thương hiệu bền vững, cần có sự củng cố về thái độ và cảm nhận hạnh phúc trong quá trình tiêu dùng.

Do đó, các thương hiệu thời trang nên khai thác minimalism không chỉ như một phong cách thẩm mỹ, mà như một hệ giá trị gắn với lối sống bền vững. Việc truyền thông cần nhấn mạnh vào trải nghiệm tích cực, cảm giác hài lòng và ý nghĩa mà người tiêu dùng đạt được khi lựa chọn sản phẩm, thay vì chỉ tập trung vào yếu tố “xanh”.

Mặt khác, việc nâng cao khả năng kiểm soát ham muốn tiêu dùng cũng đóng vai trò quan trọng. Các chiến lược như khuyến khích tiêu dùng có chọn lọc, kéo dài vòng đời sản phẩm hay xây dựng nhận thức về giá trị sử dụng lâu dài có thể giúp người tiêu dùng chuyển hóa tư duy tối giản thành hành vi thực tế.

Cuối cùng, tiêu dùng bền vững sẽ không còn là một lựa chọn mang tính xu hướng, mà trở thành kết quả tự nhiên khi lối sống, cảm nhận cá nhân và khả năng kiểm soát hành vi cùng được định hình theo một hướng nhất quán.

Bài nghiên cứu đã gián tiếp đóng góp cho SDG 3, 12 ,13. Xem toàn bộ bài nghiên cứu “Những người trẻ theo chủ nghĩa tối giản lựa chọn các thương hiệu thời trang bền vững chỉ là tình cờ? Phân tích vai trò của việc kiểm soát ham muốn tiêu dùng” TẠI ĐÂY

Nhóm tác giả: Nguyễn Tuấn Vũ, Nguyễn Đinh Ngọc Thạch, Nguyễn Hữu Hoàng, Phạm Thị Trúc Linh, Phạm Tuấn Anh - Đại học Kinh tế Thành phố Hồ Chí Minh.

Đây là bài viết nằm trong chuỗi bài Cộng đồng nghiên cứu xanh với thông điệp "Research Contribution for UEH Living Lab Green Campus", UEH trân trọng kính mời cộng đồng cùng đón xem bản tin Cộng đồng nghiên cứu xanh tiếp theo.

Thông tin thêm:

SDG 3 – Sức khỏe và Cuộc sống hạnh phúc nhấn mạnh tầm quan trọng của việc bảo đảm sức khỏe toàn diện và nâng cao chất lượng cuộc sống cho mọi người ở mọi lứa tuổi. Điều này bao gồm việc giảm tỷ lệ tử vong mẹ và trẻ em, ngăn chặn dịch bệnh, tăng cường tiếp cận dịch vụ y tế và thuốc men thiết yếu, cũng như khuyến khích lối sống lành mạnh. Một xã hội khỏe mạnh không chỉ dựa vào hệ thống chăm sóc y tế hiện đại, mà còn phụ thuộc vào sự tham gia tích cực của cộng đồng trong việc xây dựng môi trường sống an toàn và lành mạnh.

SDG 12 – Tiêu dùng và sản xuất có trách nhiệm tập trung vào việc bảo đảm các mô hình sản xuất và tiêu dùng bền vững, từ đó giảm áp lực lên tài nguyên thiên nhiên, giảm thiểu chất thải và ô nhiễm môi trường. Mục tiêu này nhấn mạnh tầm quan trọng của việc quản lý chất thải hiệu quả, sử dụng tài nguyên một cách tối ưu, và thúc đẩy sự thay đổi trong hành vi tiêu dùng của cá nhân và cộng đồng, đặc biệt là thông qua giáo dục và nhận thức.

SDG 13 – Ứng phó với biến đổi khí hậu kêu gọi hành động khẩn cấp để chống lại biến đổi khí hậu và những tác động tiêu cực của nó, thông qua việc giảm phát thải khí nhà kính, nâng cao khả năng thích ứng và tăng cường nhận thức cộng đồng. Mục tiêu này không chỉ bao gồm các chính sách cấp quốc gia mà còn đòi hỏi sự thay đổi từ hành vi cá nhân và cộng đồng trong đời sống hàng ngày, đặc biệt là ở những lĩnh vực có liên quan trực tiếp đến phát sinh và xử lý chất thải.

Tin, ảnh: Dự án UEH Green Campus, Đoàn Thanh niên - Hội sinh viên UEH, Ban Truyền thông và Phát triển đối tác UEH

Giọng đọc: Thanh Kiều