[Research Contribution] ESG củng cố sức chống chịu tài chính của doanh nghiệp: Bằng chứng từ châu Á đang phát triển

Từ khóa: ESG; Tính linh hoạt tài chính; Phát triển bền vững; Doanh nghiệp niêm yết; Quản trị doanh nghiệp; Châu Á đang phát triển.

ESG không chỉ thể hiện trách nhiệm với môi trường và xã hội mà còn có thể giúp doanh nghiệp củng cố nền tảng tài chính trước những biến động. Phân tích dữ liệu của 199 doanh nghiệp niêm yết tại các quốc gia châu Á đang phát triển giai đoạn 2017–2021, nghiên cứu của nhóm sinh viên Đại học Kinh tế Thành phố Hồ Chí Minh (UEH) cho thấy thực hành ESG có mối liên hệ tích cực với tính linh hoạt tài chính, qua đó hỗ trợ doanh nghiệp thích ứng với rủi ro và chủ động nắm bắt cơ hội tăng trưởng. 

Trong những năm gần đây, ESG ngày càng được nhiều doanh nghiệp quan tâm như một định hướng phát triển bền vững. Đây là bộ tiêu chí đánh giá doanh nghiệp dựa trên ba khía cạnh gồm môi trường (Environmental), xã hội (Social) và quản trị (Governance). Việc thực hiện tốt ESG không chỉ phản ánh trách nhiệm của doanh nghiệp đối với các bên liên quan mà còn gửi đi tín hiệu về tính minh bạch, năng lực quản trị và định hướng phát triển dài hạn.

Tuy nhiên, trọng tâm của nghiên cứu này không nằm ở bản thân ESG, mà ở một khái niệm quan trọng hơn là tính linh hoạt tài chính. Theo nhóm tác giả, đây là khả năng doanh nghiệp chủ động thích ứng với những biến động của môi trường kinh doanh, duy trì đủ nguồn lực tài chính để vượt qua các giai đoạn bất ổn, đồng thời sẵn sàng nắm bắt những cơ hội đầu tư khi thị trường thay đổi. Một doanh nghiệp có tính linh hoạt tài chính cao không chỉ có khả năng huy động vốn với chi phí hợp lý khi cần thiết, mà còn có thể giảm thiểu tác động của các cú sốc kinh tế, duy trì hoạt động ổn định và chuẩn bị nguồn lực cho tăng trưởng trong tương lai. Chính vì vậy, trong bối cảnh thế giới liên tục đối mặt với khủng hoảng và nhiều bất định, tính linh hoạt tài chính ngày càng được xem là một trong những nền tảng quan trọng giúp doanh nghiệp phát triển bền vững.

ESG có phải là “tấm đệm” giúp doanh nghiệp vượt qua khủng hoảng?

Kết quả nghiên cứu cho thấy các doanh nghiệp thực hiện ESG tốt thường có tính linh hoạt tài chính cao hơn. Nhờ khả năng duy trì nguồn lực và tiếp cận vốn khi cần thiết, doanh nghiệp có thể chủ động ứng phó với biến động, hạn chế ảnh hưởng từ những giai đoạn khó khăn và sẵn sàng nắm bắt cơ hội đầu tư mới. ESG, vì vậy, không chỉ tạo ra giá trị về môi trường và xã hội mà còn góp phần củng cố nền tảng tài chính cho sự phát triển dài hạn.

Vai trò này càng trở nên rõ nét trong những giai đoạn bất ổn như đại dịch COVID-19 hoặc khi nền kinh tế đối mặt với các cú sốc lớn. Việc thực hiện ESG một cách nhất quán có thể giúp doanh nghiệp xây dựng niềm tin với các bên liên quan, giảm bất cân xứng thông tin, nâng cao uy tín và cải thiện khả năng tiếp cận nguồn vốn. Đây là những lợi thế quan trọng để doanh nghiệp duy trì hoạt động, quản trị rủi ro và thích ứng tốt hơn trước những thay đổi của thị trường.

Từ góc nhìn đó, ESG cần được xem là một khoản đầu tư cho khả năng chống chịu thay vì chỉ là chi phí tuân thủ. Dù việc triển khai có thể tạo thêm áp lực tài chính trong ngắn hạn, đặc biệt đối với doanh nghiệp tại các quốc gia đang phát triển, những giá trị tích lũy về uy tín, niềm tin của nhà đầu tư và khả năng huy động nguồn lực có thể mang lại lợi ích bền vững hơn trong dài hạn.

Biến ESG thành năng lực cạnh tranh trong thời kỳ nhiều bất định

Để phát huy những lợi ích này, doanh nghiệp cần tích hợp các tiêu chí môi trường, xã hội và quản trị vào chiến lược phát triển thay vì xem ESG là một yêu cầu mang tính hình thức. Việc thực hiện nhất quán sẽ góp phần nâng cao uy tín, củng cố niềm tin của các bên liên quan, mở rộng khả năng tiếp cận vốn và tăng tính linh hoạt tài chính. Đối với các quốc gia đang phát triển, xây dựng cơ chế thúc đẩy ESG cũng là hướng đi cần thiết để thu hút dòng vốn có trách nhiệm, nâng cao năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp và tạo nền tảng cho tăng trưởng bền vững.

Bài nghiên cứu đã gián tiếp đóng góp cho SDG 8,9,12. Xem toàn bộ bài nghiên cứu “ESG nâng cao tính linh hoạt tài chính như thế nào? Bằng chứng thực nghiệm từ các doanh nghiệp niêm yết tại các quốc gia châu Á đang phát triển” TẠI ĐÂY

Nhóm tác giả: Nguyễn Hoàng Vũ, Dương Quang Khôi, Vương Quế Phương, Nguyễn Gia Bảo, Trương Quốc Thái - Đại học Kinh tế Thành phố Hồ Chí Minh.

Đây là bài viết nằm trong chuỗi bài Cộng đồng nghiên cứu xanh với thông điệp "Research Contribution for UEH Living Lab Green Campus", UEH trân trọng kính mời cộng đồng cùng đón xem bản tin Cộng đồng nghiên cứu xanh tiếp theo.

Thông tin thêm:

SDG 8 – Việc làm bền vững và Tăng trưởng kinh tế tập trung vào việc xây dựng nền kinh tế tăng trưởng bao trùm, tạo ra việc làm chất lượng, công bằng và bền vững cho tất cả mọi người. Đây không chỉ là việc thúc đẩy GDP, mà còn là cải thiện điều kiện lao động, mở rộng cơ hội cho thanh niên và phụ nữ, khuyến khích đổi mới sáng tạo và phát triển doanh nghiệp gắn liền với trách nhiệm xã hội.

SDG 9 – Công nghiệp, Đổi mới và Hạ tầng hướng đến việc xây dựng cơ sở hạ tầng kiên cố, thúc đẩy công nghiệp hóa bền vững và khuyến khích đổi mới sáng tạo. Mục tiêu này không chỉ liên quan đến phát triển công nghệ và sản xuất, mà còn bao gồm việc thu hẹp khoảng cách tiếp cận hạ tầng giữa các khu vực, hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa, cũng như ứng dụng công nghệ để nâng cao năng lực cạnh tranh toàn cầu.

SDG 12 – Tiêu dùng và sản xuất có trách nhiệm tập trung vào việc bảo đảm các mô hình sản xuất và tiêu dùng bền vững, từ đó giảm áp lực lên tài nguyên thiên nhiên, giảm thiểu chất thải và ô nhiễm môi trường. Mục tiêu này nhấn mạnh tầm quan trọng của việc quản lý chất thải hiệu quả, sử dụng tài nguyên một cách tối ưu, và thúc đẩy sự thay đổi trong hành vi tiêu dùng của cá nhân và cộng đồng, đặc biệt là thông qua giáo dục và nhận thức.

Tin, ảnh: Dự án UEH Green Campus, Đoàn Thanh niên - Hội sinh viên UEH, Ban Truyền thông và Phát triển đối tác UEH

Giọng đọc: Thanh Kiều