[Research Contribution] Xu hướng xanh hóa hệ thống vận hành tại trường học: Thực nghiệm tại các cơ sở giáo dục tại Hoa Kỳ, liên hệ tại UEH

Từ khóa: Xanh hóa trường học; phát triển bền vững; giáo dục bền vững; vận hành xanh; trường đại học xanh.

Trong bối cảnh các vấn đề môi trường và biến đổi khí hậu ngày càng trở nên cấp bách, một câu hỏi lớn được đặt ra: làm thế nào để vừa bảo vệ thiên nhiên, vừa đảm bảo sự phát triển và chất lượng cuộc sống của con người? Phát triển bền vững được xem như một hướng đi quan trọng để cân bằng giữa các mục tiêu kinh tế, xã hội và môi trường. Trong hành trình đó, giáo dục ngày càng được nhìn nhận như một nền tảng quan trọng, nơi có thể hình thành nhận thức và hành động bền vững cho thế hệ tương lai. Tuy nhiên, dù xu hướng “xanh hóa” đang lan rộng trên toàn thế giới, những nghiên cứu về mô hình trường học bền vững và cách các cơ sở giáo dục vận hành theo hướng xanh vẫn còn khá hạn chế.

Từ góc nhìn đó, nhóm sinh viên Đại học Kinh tế Thành phố Hồ Chí Minh (UEH) đã thực hiện nghiên cứu “Xu hướng xanh hóa hệ thống vận hành tại trường học: Thực nghiệm tại các cơ sở giáo dục Hoa Kỳ và liên hệ tại UEH”, nhằm phân tích cách các trường học tích hợp các chính sách môi trường và xã hội vào hoạt động vận hành, qua đó làm rõ xu hướng chuyển đổi xanh trong lĩnh vực giáo dục và rút ra những bài học có thể áp dụng tại Việt Nam.

Trường học bước vào hành trình “xanh hóa”

Trong nhiều năm qua, khi nhắc đến phát triển bền vững, phần lớn các cuộc thảo luận thường tập trung vào chính phủ hay doanh nghiệp. Nhưng một câu hỏi thú vị dần được đặt ra: liệu các cơ sở giáo dục cũng có thể trở thành một phần của quá trình chuyển đổi này hay không?

Thực tế cho thấy, trường học không chỉ là nơi truyền đạt kiến thức mà còn là môi trường hình thành nhận thức và hành vi của thế hệ trẻ. Khi sinh viên được học tập và trải nghiệm trong một môi trường coi trọng các giá trị bền vững, những thói quen và tư duy đó có thể tiếp tục lan tỏa ra xã hội. Chính vì vậy, ngày càng nhiều trường học trên thế giới bắt đầu quan tâm đến việc xanh hóa hệ thống vận hành của mình. 

Thay đổi từ chính cách vận hành

Quá trình xanh hóa trong giáo dục không chỉ dừng lại ở việc đưa các chủ đề môi trường vào chương trình giảng dạy. Nhiều trường học đã bắt đầu thay đổi ngay từ cách vận hành của mình, từ việc sử dụng năng lượng, quản lý nước cho đến việc tối ưu hóa tài nguyên trong khuôn viên trường.

Tại Hoa Kỳ, các cơ sở giáo dục đang từng bước triển khai nhiều sáng kiến nhằm giảm thiểu tác động đến môi trường. Những hoạt động như cải thiện hiệu quả sử dụng năng lượng, nâng cấp hệ thống nước hay hạn chế lãng phí tài nguyên đã trở thành một phần trong chiến lược vận hành của nhiều trường học. Những thay đổi này không chỉ giúp giảm áp lực lên môi trường mà còn góp phần nâng cao hiệu quả hoạt động của các cơ sở giáo dục. 

Chính sách thúc đẩy xu hướng này?

Để thúc đẩy quá trình chuyển đổi, nhiều trường học đã áp dụng các chính sách liên quan đến môi trường và phát triển bền vững. Trong đó, các sáng kiến cải thiện năng lượng, quản lý nguồn nước hay giảm thiểu việc sử dụng tài nguyên đang được triển khai khá rộng rãi.

Bên cạnh các yếu tố môi trường, một số chính sách liên quan đến khía cạnh xã hội cũng được chú ý, chẳng hạn như các chương trình đào tạo, nâng cao nhận thức về phát triển bền vững hoặc cải thiện môi trường học tập cho sinh viên. Tuy nhiên, kết quả nghiên cứu cho thấy các chính sách liên quan đến môi trường thường mang lại tác động rõ rệt hơn đối với hiệu quả hoạt động của trường học so với các chính sách xã hội.

Mô hình nghiên cứu

Những gợi mở cho hành trình xanh hóa trong giáo dục

Từ những kết quả này có thể thấy rằng quá trình xanh hóa trong các cơ sở giáo dục không chỉ dừng lại ở những cam kết mang tính định hướng, mà đang được cụ thể hóa thông qua nhiều chính sách vận hành khác nhau. Đặc biệt, các sáng kiến liên quan trực tiếp đến môi trường như cải thiện hiệu quả sử dụng năng lượng, quản lý nguồn nước hay giảm thiểu tài nguyên đang cho thấy những tác động rõ rệt đối với hiệu quả hoạt động của trường học. Điều này cho thấy việc tích hợp các yếu tố bền vững vào hệ thống vận hành có thể trở thành một hướng đi thiết thực để các cơ sở giáo dục vừa nâng cao hiệu quả hoạt động, vừa đóng góp vào mục tiêu phát triển bền vững.

Từ thực tiễn tại Hoa Kỳ, nghiên cứu cũng gợi mở một số hướng đi đáng chú ý cho các trường đại học tại Việt Nam, trong đó có Đại học Kinh tế Thành Phố Hồ Chí Minh. Trước hết, các trường có thể bắt đầu từ những thay đổi trong chính hệ thống vận hành của mình, chẳng hạn như cải thiện hiệu quả sử dụng năng lượng trong khuôn viên trường, tối ưu hóa việc sử dụng nước hoặc triển khai các giải pháp giảm thiểu tiêu thụ tài nguyên. Bên cạnh đó, việc xây dựng các chương trình nâng cao nhận thức về phát triển bền vững cho sinh viên và nhân viên cũng có thể góp phần tạo ra một môi trường học tập gắn với các giá trị xanh.

Những bước đi như vậy không chỉ giúp các trường đại học giảm tác động đến môi trường mà còn góp phần hình thành một hệ sinh thái giáo dục hướng đến phát triển bền vững. Trong bối cảnh nhiều trường đại học trên thế giới đang chuyển mình theo hướng “Green Campus”, việc từng bước tích hợp các yếu tố bền vững vào hệ thống vận hành có thể trở thành một hướng đi quan trọng đối với các cơ sở giáo dục trong tương lai.

Bài nghiên cứu đã gián tiếp đóng góp cho SDG 4, 12 ,13. Xem toàn bộ bài nghiên cứu “Xu hướng xanh hóa hệ thống vận hành tại trường học: Thực nghiệm tại các cơ sở giáo dục Hoa Kỳ, liên hệ tại UEH” TẠI ĐÂY

Nhóm tác giả: Lê Anh Khoa, Lưu Hoàng Dung - Đại học Kinh tế Thành phố Hồ Chí Minh.

Đây là bài viết nằm trong chuỗi bài Cộng đồng nghiên cứu xanh với thông điệp "Research Contribution for UEH Living Lab Green Campus", UEH trân trọng kính mời cộng đồng cùng đón xem bản tin Cộng đồng nghiên cứu xanh tiếp theo.

Thông tin thêm:

SDG 4 – Giáo dục chất lượng hướng đến việc bảo đảm mọi người đều có cơ hội tiếp cận nền giáo dục công bằng, toàn diện và chất lượng ở mọi cấp bậc. Giáo dục không chỉ là trang bị kiến thức cơ bản, mà còn mở ra cơ hội phát triển kỹ năng, tư duy sáng tạo và tinh thần trách nhiệm xã hội, từ đó giúp con người thích ứng với sự thay đổi của thế giới và đóng góp cho sự phát triển bền vững.

SDG 12 – Tiêu dùng và sản xuất có trách nhiệm tập trung vào việc bảo đảm các mô hình sản xuất và tiêu dùng bền vững, từ đó giảm áp lực lên tài nguyên thiên nhiên, giảm thiểu chất thải và ô nhiễm môi trường. Mục tiêu này nhấn mạnh tầm quan trọng của việc quản lý chất thải hiệu quả, sử dụng tài nguyên một cách tối ưu, và thúc đẩy sự thay đổi trong hành vi tiêu dùng của cá nhân và cộng đồng, đặc biệt là thông qua giáo dục và nhận thức.

SDG 13 – Ứng phó với biến đổi khí hậu kêu gọi hành động khẩn cấp để chống lại biến đổi khí hậu và những tác động tiêu cực của nó, thông qua việc giảm phát thải khí nhà kính, nâng cao khả năng thích ứng và tăng cường nhận thức cộng đồng. Mục tiêu này không chỉ bao gồm các chính sách cấp quốc gia mà còn đòi hỏi sự thay đổi từ hành vi cá nhân và cộng đồng trong đời sống hàng ngày, đặc biệt là ở những lĩnh vực có liên quan trực tiếp đến phát sinh và xử lý chất thải.

Tin, ảnh: Dự án UEH Green Campus, Đoàn Thanh niên - Hội sinh viên UEH, Ban Truyền thông và Phát triển đối tác UEH

Giọng đọc: Thanh Kiều