[Research Contribution] Công bố thông tin phát triển bền vững có làm tăng giá trị doanh nghiệp? Bằng chứng từ các công ty niêm yết tại Việt Nam

Từ khóa: Phát triển bền vững; Công bố thông tin bền vững; Giá trị doanh nghiệp; Doanh nghiệp niêm yết; Nhà đầu tư; Quản trị doanh nghiệp; ESG; Minh bạch thông tin.

“Phát triển bền vững” ngày càng trở thành một phần trong chiến lược của nhiều doanh nghiệp, từ cam kết giảm phát thải, tiết kiệm năng lượng đến các hoạt động vì cộng đồng và công bố trách nhiệm môi trường – xã hội. Tuy nhiên, giữa những cam kết và thông tin được công bố, một câu hỏi đáng chú ý được đặt ra: liệu minh bạch hơn về phát triển bền vững có thực sự giúp doanh nghiệp được nhà đầu tư đánh giá cao hơn? Từ vấn đề này, nhóm sinh viên Đại học Kinh tế Thành phố Hồ Chí Minh (UEH) thực hiện nghiên cứu “Công bố thông tin phát triển bền vững có làm tăng giá trị doanh nghiệp? Bằng chứng từ các công ty niêm yết tại Việt Nam”, nhằm làm rõ mối liên hệ giữa công bố thông tin phát triển bền vững và giá trị doanh nghiệp trong bối cảnh thị trường Việt Nam. 

Trong thế giới tài chính, giá trị doanh nghiệp không chỉ đơn thuần được nhìn qua lợi nhuận hay doanh thu, mà còn phản ánh cách nhà đầu tư đánh giá tương lai của một công ty. Một doanh nghiệp được xem là có giá trị cao khi tạo được niềm tin rằng mình có thể tăng trưởng ổn định, quản trị tốt và thích nghi với những thay đổi dài hạn của thị trường.

Cũng vì vậy, trong những năm gần đây, việc công bố thông tin phát triển bền vững ngày càng nhận được nhiều sự quan tâm. Đây là những thông tin liên quan đến môi trường, xã hội và quản trị doanh nghiệp, chẳng hạn như phát thải carbon, sử dụng năng lượng, trách nhiệm với người lao động hay các hoạt động vì cộng đồng. Trong bối cảnh phát triển bền vững trở thành xu hướng toàn cầu, nhiều người tin rằng một doanh nghiệp minh bạch hơn về những yếu tố này cũng sẽ dễ tạo niềm tin với nhà đầu tư hơn. Nhưng liệu điều đó có đang thật sự diễn ra tại Việt Nam? Khi đứng trước quyết định đầu tư, nhà đầu tư sẽ quan tâm nhiều hơn đến những cam kết phát triển bền vững hay vẫn ưu tiên những tín hiệu tài chính quen thuộc như lợi nhuận và hiệu quả kinh doanh? 

Vậy khi ngày càng nhiều doanh nghiệp nói về phát triển bền vững, liệu điều đó có thật sự khiến họ trở nên “đáng giá” hơn trong mắt nhà đầu tư?

Điều khá bất ngờ là việc công bố thông tin phát triển bền vững vẫn chưa tạo ra tác động rõ ràng đến giá trị doanh nghiệp tại Việt Nam. Trong bối cảnh ESG hay phát triển bền vững ngày càng được nhắc đến nhiều, không ít người tin rằng những doanh nghiệp minh bạch hơn về môi trường và xã hội sẽ dễ được thị trường đánh giá cao hơn. Nhưng thực tế có vẻ chưa diễn ra nhanh như kỳ vọng. Với nhiều nhà đầu tư, các thông tin về môi trường hay trách nhiệm xã hội có thể đã trở nên đáng chú ý hơn trước, nhưng chưa đủ mạnh để thay đổi cách họ nhìn nhận giá trị của một doanh nghiệp.

Trong khi những cam kết bền vững vẫn đang dần tạo dựng niềm tin, hiệu quả kinh doanh lại tiếp tục là thứ “lên tiếng” mạnh mẽ hơn. Một doanh nghiệp có khả năng sinh lời tốt thường dễ khiến nhà đầu tư cảm thấy yên tâm hơn về tiềm năng tăng trưởng trong tương lai. Điều này cũng khá dễ hiểu, bởi trước khi nghĩ đến những mục tiêu dài hạn, phần lớn quyết định đầu tư vẫn bắt đầu từ câu hỏi rất thực tế: doanh nghiệp này đang làm ăn tốt đến đâu?

Bên cạnh đó, không phải ngành nào cũng đứng ngoài câu chuyện phát triển bền vững. Những doanh nghiệp hoạt động trong các lĩnh vực có tác động lớn đến môi trường như bất động sản, công nghiệp hay vật liệu cơ bản lại có xu hướng công bố thông tin phát triển bền vững nhiều hơn. Khi mức độ ảnh hưởng đến xã hội càng lớn, áp lực phải minh bạch từ khách hàng, cộng đồng và cả nhà đầu tư dường như cũng tăng theo.

Ở một góc nhìn khác, giá trị doanh nghiệp đôi khi không chỉ đến từ lợi nhuận mà còn nằm ở cách doanh nghiệp được quản trị. Những yếu tố liên quan đến hội đồng quản trị hay cấu trúc điều hành cũng cho thấy ảnh hưởng nhất định đến cách thị trường nhìn nhận một công ty. Với nhà đầu tư, một doanh nghiệp được tổ chức tốt thường mang lại cảm giác ổn định hơn cho những kỳ vọng dài hạn.

Mô hình nghiên cứu

Khi phát triển bền vững chưa đủ để khiến doanh nghiệp “đáng giá” hơn

Nếu việc công bố thông tin phát triển bền vững chưa thật sự tạo ra tác động rõ ràng đến giá trị doanh nghiệp tại Việt Nam, có lẽ câu hỏi không nằm ở việc doanh nghiệp có nên làm hay không, mà là làm như thế nào để những nỗ lực ấy trở nên đáng tin và có ý nghĩa hơn trong mắt nhà đầu tư.

Trước hết, việc công bố thông tin phát triển bền vững có lẽ không nên dừng lại ở mức “có nói” mà cần đi xa hơn ở chất lượng và mức độ minh bạch. Những thông tin liên quan đến môi trường, xã hội hay quản trị nếu chỉ xuất hiện như một phần nhỏ trong báo cáo thường niên sẽ khó tạo ra niềm tin đủ lớn. Khi doanh nghiệp chủ động hơn trong cách chia sẻ những mục tiêu, kết quả hay tác động thực tế của hoạt động phát triển bền vững, khoảng cách giữa cam kết và niềm tin từ thị trường có thể được thu hẹp hơn.

Bên cạnh đó, trong bối cảnh nhà đầu tư vẫn dành nhiều sự quan tâm cho hiệu quả tài chính, phát triển bền vững có lẽ cần song hành với hiệu quả kinh doanh thay vì trở thành hai câu chuyện tách biệt. Một doanh nghiệp vừa duy trì khả năng sinh lời tốt, vừa thể hiện trách nhiệm với môi trường và xã hội sẽ dễ tạo cảm giác an tâm hơn cho nhà đầu tư về tiềm năng tăng trưởng dài hạn.

Và có lẽ, phát triển bền vững chỉ thật sự trở thành lợi thế khi nó không còn là một “cam kết để nói”, mà trở thành một phần trong cách doanh nghiệp vận hành và tạo ra giá trị mỗi ngày.

Bài nghiên cứu đã gián tiếp đóng góp cho SDG 8, 12, 16. Xem toàn bộ bài nghiên cứu “Công bố thông tin phát triển bền vững có làm tăng giá trị doanh nghiệp? Bằng chứng từ các công ty niêm yết tại Việt Nam” TẠI ĐÂY

Nhóm tác giả: Trần Quốc Phú, Hoàng Thị Như Quỳnh, Lê Thị Hoàng Anh, Trần Phát - Đại học Kinh tế Thành phố Hồ Chí Minh.

Đây là bài viết nằm trong chuỗi bài Cộng đồng nghiên cứu xanh với thông điệp "Research Contribution for UEH Living Lab Green Campus", UEH trân trọng kính mời cộng đồng cùng đón xem bản tin Cộng đồng nghiên cứu xanh tiếp theo.

Thông tin thêm:

SDG 8 – Việc làm bền vững và Tăng trưởng kinh tế tập trung vào việc xây dựng nền kinh tế tăng trưởng bao trùm, tạo ra việc làm chất lượng, công bằng và bền vững cho tất cả mọi người. Đây không chỉ là việc thúc đẩy GDP, mà còn là cải thiện điều kiện lao động, mở rộng cơ hội cho thanh niên và phụ nữ, khuyến khích đổi mới sáng tạo và phát triển doanh nghiệp gắn liền với trách nhiệm xã hội.

SDG 12 – Tiêu dùng và sản xuất có trách nhiệm tập trung vào việc bảo đảm các mô hình sản xuất và tiêu dùng bền vững, từ đó giảm áp lực lên tài nguyên thiên nhiên, giảm thiểu chất thải và ô nhiễm môi trường. Mục tiêu này nhấn mạnh tầm quan trọng của việc quản lý chất thải hiệu quả, sử dụng tài nguyên một cách tối ưu, và thúc đẩy sự thay đổi trong hành vi tiêu dùng của cá nhân và cộng đồng, đặc biệt là thông qua giáo dục và nhận thức.

SDG 16 – Hòa bình, công lý và thể chế vững mạnh tập trung vào việc xây dựng xã hội hòa bình, giảm bạo lực và xung đột, đồng thời bảo đảm mọi người đều được tiếp cận công lý công bằng. Bên cạnh đó, mục tiêu này còn thúc đẩy các thể chế minh bạch, có trách nhiệm và hiệu quả, tạo niềm tin cho người dân, qua đó góp phần củng cố nền tảng phát triển bền vững.

Tin, ảnh: Dự án UEH Green Campus, Đoàn Thanh niên - Hội sinh viên UEH, Ban Truyền thông và Phát triển đối tác UEH

Giọng đọc: Thanh Kiều