[Green Monday Series] Tài nguyên và môi trường trên đất liền (SDG 15 - Life on Land) tại UEH nghĩa là gì?

Thiên nhiên có thể xem như là nền tảng của sự sống, nhưng những cánh rừng đang thu hẹp, đất đai dần bị suy thoái, đa dạng sinh học tiếp tục bị đe dọa bởi biến đổi khí hậu cũng như các hoạt động của con người. Hướng đến hiện thực hóa Mục tiêu Phát triển Bền vững số 15 (SDG 15 - Life on Land), UEH không chỉ thúc đẩy các lĩnh vực giáo dục, nghiên cứu và các hoạt động vì môi trường mà còn lan tỏa trách nhiệm bảo tồn hệ sinh thái và đa dạng sinh học trên cạn. Trong bài viết tuần này của Green Monday Series, hãy cùng tìm hiểu về SDG 15 và những nỗ lực bảo vệ sự sống trên đất liền của UEH.

Hiện nay, rừng đang bao phủ khoảng 31% diện tích đất liền của Trái Đất và là nơi sinh sống của hơn 80% các loài động, thực vật và côn trùng trên cạn. Tuy nhiên, đa dạng sinh học đang trong tình trạng suy giảm với tốc độ chưa từng có trong lịch sử loài người. Cụ thể, khoảng 20% diện tích đất liền toàn cầu đã bị suy thoái, kéo theo nguy cơ tuyệt chủng của nhiều loài, làm gia tăng phát thải khí nhà kính và khiến cho các hệ sinh thái trở nên mong manh hơn trước biến đổi khí hậu và thiên tai. Mặc dù nhiều quốc gia đã mở rộng các khu bảo tồn và tăng cường quản lý rừng dài hạn, nhưng tình trạng mất rừng vẫn đang ở mức đáng lo ngại. Trong đó, khoảng 1 triệu loài động, thực vật đang đứng trước nguy cơ tuyệt chủng, riêng các loài nước ngọt và cây cối đang chịu áp lực ngày càng lớn từ ô nhiễm, khai thác quá mức, mất môi trường sống và biến đổi khí hậu.

Sự suy giảm của thiên nhiên không chỉ là vấn đề môi trường mà còn tác động trực tiếp đến sức khỏe và sinh kế của con người. Trong đó, việc mở rộng thâm canh, sự gia tăng nhu cầu tiêu thụ protein động vật, khai thác động vật hoang dã và khủng hoảng khí hậu đã và đang làm tăng nguy cơ xuất hiện các bệnh truyền nhiễm từ động vật sang người, điển hình như COVID-19. Đồng thời, mỗi năm có đến khoảng 2 triệu người tử vong vì các bệnh lây truyền từ động vật, chủ yếu tại các quốc gia có thu nhập thấp và trung bình, các đợt dịch này còn gây thiệt hại nghiêm trọng cho ngành chăn nuôi và đẩy hàng trăm triệu nông hộ vào tình trạng nghèo đói. Dẫn chứng là trong hai thập kỷ qua, các bệnh truyền nhiễm từ động vật sang người đã gây thiệt hại hơn 100 tỷ USD cho kinh tế trên toàn cầu, cho thấy bảo vệ hệ sinh thái và đa dạng sinh học cũng có nghĩa là đầu tư cho sức khỏe cộng đồng, an ninh lương thực và sự phát triển bền vững của nhân loại.

Hướng đến hiện thực hóa SDG 15, UEH tiếp cận việc bảo tồn thiên hệ và hệ sinh thái trên cạn không chỉ như một hoạt động vì môi trường mà còn là một phần của chiến lược phát triển bền vững gắn với giáo dục, nghiên cứu, vận hành và cộng đồng. Qua Quy định Đại học Xanh, UEH đã triển khai các quy định bắt buộc về bảo vệ cây xanh, mở rộng không gian xanh cũng như sử dụng đất theo hướng không làm suy giảm đa dạng sinh học. Những cam kết này đã được cụ thể hóa bằng các hành động phục hồi hệ sinh thái như chương trình trồng rừng tại Vườn quốc gia Tràm Chim, góp phần khôi phục đất ngập nước và bảo vệ động vật quý hiếm. Đồng thời, UEH tăng cường hợp tác với cộng đồng địa phương và các đối tác bên ngoài thông qua các dự án nông lâm kết hợp tại Sóc Trăng, nghiên cứu cải thiện sức khỏe đất và bảo tồn đa dạng sinh học nông nghiệp, cũng như tổ chức các diễn đàn chính sách như Hội nghị quốc gia về đất đai năm 2024 để cùng xây dựng các giải pháp quản lý đất bền vững cho Đồng bằng sông Cửu Long.

Bên cạnh đó, UEH còn thúc đẩy SDG 15 qua giáo dục, nghiên cứu và kiểm soát ô nhiễm trong toàn bộ hoạt động. Cụ thể, UEH đã tích cực tổ chức các hội nghị khoa học, tọa đàm và chương trình cộng đồng về nông nghiệp bền vững, du lịch sinh thái cũng như giáo dục hệ sinh thái giúp lan tỏa kiến thức về bảo tồn đất, rừng và đa dạng sinh học đến sinh viên và cộng đồng. UEH cũng hỗ trợ nghiên cứu và truyền thông cho các loài thuộc Danh mục đỏ IUCN, khuyến khích các dự án học thuật hướng đến bảo tồn các loài đang bị đe dọa như sếu đầu đỏ. Trong vận hành, UEH đã thực hiện quản lý 100% chất thải theo quy định, vận hành hệ thống xử lý nước đạt chuẩn quốc gia, giảm nhựa dùng một lần tại các sự kiện, thay thế các hóa chất vệ sinh bằng sản phẩm thân thiện với môi trường cũng như ưu tiên sử dụng cây bản địa. Có thể thấy, từ khuôn viên đến cộng đồng, từ chính sách đến thực tiễn, UEH đang từng bước đóng góp vào mục tiêu phục hồi hệ sinh thái, bảo vệ đa dạng sinh học và dựng xây một tương lai hài hòa giữa con người và thiên nhiên.

Infographic những đóng góp của UEH cho Tài nguyên và môi trường trên đất liền (SDG 15 - Life on Land)

SDG 15 cho thấy bảo vệ tài nguyên và môi trường trên đất liền không chỉ là nhiệm vụ của riêng ngành môi trường, mà là yêu cầu gắn với chất lượng sống, khả năng chống chịu trước biến đổi khí hậu và triển vọng phát triển của mỗi cộng đồng. Tại UEH, mục tiêu này đang được cụ thể hóa bằng những hành động từ khuôn viên xanh, quản lý tài nguyên và chất thải, đến nghiên cứu, giáo dục và hợp tác với địa phương trong bảo tồn hệ sinh thái và đa dạng sinh học. Khi tri thức được kết nối với thực tiễn và các giải pháp bền vững được triển khai bằng những việc làm cụ thể, vai trò của đại học không chỉ dừng ở đào tạo nguồn nhân lực, mà còn góp phần tạo ra những thay đổi tích cực và lâu dài cho môi trường và xã hội.

Bài viết được tham khảo tại:

1. UEH Sustainability Report 2024: https://books.ueh.edu.vn/sustainability-report-ueh/ 

2. SDG 15 - Life on Land: https://www.un.org/sustainabledevelopment/biodiversity/ 

Thông tin thêm:

UEH Green Campus - Green Monday Series là chuỗi hoạt động truyền thông thuộc Dự án UEH Green Campus, được đăng tải vào Thứ Hai hằng tuần nhằm mở đầu một tuần mới với năng lượng tích cực và khuyến khích lối sống xanh thông qua cung cấp kiến thức, cập nhật tin tức, chia sẻ câu chuyện truyền cảm hứng bảo vệ môi trường và phát triển bền vững.

Tin, ảnh: Dự án UEH Green Campus