26/06/2026
Chia sẻ
Tại Hội nghị COP26, Việt Nam đã thiết lập cột mốc lịch sử với cam kết đạt mức phát thải ròng bằng "0" (Net Zero) vào năm 2050. Đối với một nền kinh tế đang phát triển nhanh, cam kết này đang thúc đẩy một quá trình chuyển dịch tất yếu, định hình lại cấu trúc kinh tế, mô hình năng lượng và các tiêu chuẩn trong chuỗi cung ứng.
Bức tranh vĩ mô: Việt Nam đối diện với bài toán Net Zero
Lộ trình tiến tới Net Zero của Việt Nam đã được thể chế hóa thông qua Quyết định số 896/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ. Theo đó, năng lượng, nông nghiệp, và quá trình công nghiệp là những lĩnh vực trọng tâm phải cắt giảm phát thải mạnh mẽ.
Quá trình chuyển đổi xanh này đòi hỏi sự đầu tư và năng lực quản trị khổng lồ. Theo Báo cáo Quốc gia về Khí hậu và Phát triển (CCDR) của Ngân hàng Thế giới (World Bank), Việt Nam ước tính cần đầu tư thêm khoảng 368 tỷ USD từ nay đến năm 2040 để vừa xây dựng khả năng chống chịu khí hậu, vừa thực hiện lộ trình khử carbon. Đồng thời, sự hình thành của thị trường tín chỉ carbon nội địa (dự kiến vận hành chính thức vào năm 2028) đang tạo ra áp lực định lượng phát thải lên mọi tổ chức. Trong bối cảnh đó, năng lực đo lường và quản lý khí nhà kính (GHG) trở thành một tiêu chuẩn bắt buộc, định hình năng lực phát triển bền vững của các cơ quan và doanh nghiệp.
Tích hợp mục tiêu khí hậu vào hệ thống vận hành và quản trị nội bộ tại UEH
Đồng hành cùng mục tiêu quốc gia, Đại học Kinh tế Thành phố Hồ Chí Minh (UEH) tiếp cận lộ trình Net Zero không thông qua các phong trào bề nổi, mà bằng việc chuẩn hóa hệ thống quản trị môi trường từ gốc.
Lấy Quy định Đại học Xanh làm kim chỉ nam vận hành, nhà trường đang hệ thống hóa các thực hành bền vững thông qua nỗ lực biên soạn và hoàn thiện Cẩm nang về Phát thải khí nhà kính. Nhằm đảm bảo tính minh bạch và nền tảng dữ liệu vững chắc, UEH hiện đang chủ động triển khai công tác kiểm kê Khí nhà kính nội bộ. Quá trình này đang từng bước được chuẩn hóa để tiệm cận với các khung báo cáo quốc tế, phân loại rõ ràng các nguồn phát thải nhằm thiết lập kịch bản can thiệp chính xác:
- Quản trị phát thải từ năng lượng gián tiếp: Việc kiểm soát phát thải từ điện năng mua ngoài được thực hiện thông qua hệ thống đo lường dữ liệu tập trung. UEH đang số hóa quy trình quản trị năng lượng bằng các bảng điều khiển (Dashboard) và hệ thống chỉ tiêu OKR/KPI khắt khe. Dữ liệu tiêu thụ điện, nước tại các cơ sở đều được giám sát định kỳ. Hạ tầng kiến trúc xanh (kính Low-E, không gian mở thông gió tự nhiên) được áp dụng nhằm tối ưu hóa hiệu suất làm mát và chiếu sáng - hai yếu tố chiếm tỷ trọng phát thải Scope 2 lớn nhất. Đặc biệt, việc duy trì sản xuất 470.000 kWh điện mặt trời áp mái chính là một "bộ đệm" quan trọng giúp nhà trường cắt giảm trực tiếp khoảng 1.270 tấn CO2 từ việc phụ thuộc vào lưới điện quốc gia;
- Kiểm soát phát thải của chuỗi giá trị và vận hành: Đây là nhóm phát thải khó đo lường nhất nhưng lại chiếm tỷ trọng lớn trong không gian trường học. UEH tập trung giải bài toán giao thông nội bộ. Chiến lược "Giao thông xanh" không chỉ dừng ở việc khuyến khích chuyển đổi sang xe điện thông qua các dự án phân tích số liệu thực chứng như "GREEN PULSE - Nhịp sống Xanh", mà còn nằm ở nỗ lực tối ưu hóa mạng lưới UEH Shuttle Bus. Việc số hóa hành vi di chuyển của người học giúp nhà trường thu thập dữ liệu thô để phục vụ cho bài toán cắt giảm carbon dài hạn.
Đo lường hành vi, định hình tư duy quản trị tương lai
Net Zero không thể đạt được nếu thiếu đi sự đồng bộ từ cấp độ quản trị hệ thống đến từng hành vi cá nhân. Theo các khảo sát nội bộ, 93% sinh viên UEH bày tỏ sự sẵn sàng tham gia vào định hướng bền vững của nhà trường. Sự cam kết này đang được lượng hóa qua những quyết định tiêu dùng hàng ngày: ưu tiên sử dụng xe buýt trung chuyển, phân loại rác tại nguồn, và thực hành kỷ luật tiết kiệm năng lượng tại giảng đường.
Net Zero là một lộ trình dài hạn đòi hỏi tư duy định lượng, dữ liệu thực chứng và năng lực quản trị rủi ro. Việc tuân thủ Quy định Đại học Xanh và tự chủ kiểm kê khí nhà kính đang khẳng định vị thế của UEH trong việc kiến tạo môi trường học thuật tiên tiến, sẵn sàng đáp ứng các tiêu chuẩn quản trị khí hậu khắt khe.
Tin, ảnh: Dự án UEH Green Campus
