17/09/2026
Chia sẻ
Từ khóa: Fintech; Tăng trưởng xanh; Phát triển kinh tế bền vững; Công nghệ tài chính; FINDEX; Tài chính xanh.
Trong giai đoạn 2000–2022, hơn 80% dân số tại các quốc gia thuộc mẫu nghiên cứu phải đối mặt với mức ô nhiễm không khí vượt ngưỡng khuyến nghị của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO). Trước yêu cầu dung hòa giữa tăng trưởng kinh tế và bảo vệ môi trường, nghiên cứu của nhóm sinh viên Đại học Kinh tế Thành phố Hồ Chí Minh (UEH) làm rõ vai trò của Fintech, đồng thời chỉ ra rằng công nghệ tài chính chỉ thực sự hỗ trợ tăng trưởng xanh khi được phát triển và sử dụng theo định hướng bền vững.
Fintech (Financial Technology), hay công nghệ tài chính, là việc ứng dụng công nghệ để đổi mới sản phẩm, dịch vụ và phương thức vận hành trong lĩnh vực tài chính. Nhờ đó, các giao dịch được thực hiện nhanh chóng, thuận tiện hơn, đồng thời mở rộng khả năng tiếp cận nguồn lực tài chính của người dân và doanh nghiệp.
Trong nghiên cứu này, mức độ phát triển Fintech được phản ánh qua số lượng máy chủ Internet an toàn, số lượng máy ATM và chỉ số FINDEX được xây dựng từ hai yếu tố trên. Tăng trưởng xanh được đo lường dựa trên nhiều khía cạnh, bao gồm tăng trưởng kinh tế, đô thị hóa, năng lượng, hoạt động công nghiệp, ô nhiễm không khí và đầu tư cho nghiên cứu – phát triển. Cách tiếp cận này cho phép nhóm tác giả xem xét liệu sự mở rộng của công nghệ tài chính có đồng thời hỗ trợ nền kinh tế sử dụng nguồn lực hiệu quả và hạn chế tác động tiêu cực đến môi trường hay không.
Mối liên hệ giữa Fintech và tăng trưởng xanh có thể bắt đầu từ quá trình số hóa các hoạt động tài chính. Giao dịch không giấy tờ giúp giảm sử dụng giấy, tiền mặt và một phần nguồn lực vật chất; trong khi khả năng tiếp cận tài chính được mở rộng có thể tạo điều kiện đưa dòng vốn đến các hoạt động đổi mới và dự án phát triển bền vững. Tuy nhiên, công nghệ chỉ tạo ra lợi ích môi trường khi cách thức triển khai và sử dụng được định hướng phù hợp.
Fintech có thực sự giúp nền kinh tế “xanh” hơn?
Kết quả nghiên cứu ghi nhận số lượng máy chủ Internet an toàn có mối liên hệ tích cực với tăng trưởng xanh. Hạ tầng Internet an toàn và phát triển giúp người dân, doanh nghiệp tiếp cận thông tin và dịch vụ tài chính số thuận lợi hơn, đồng thời hỗ trợ quá trình trao đổi, hợp tác và đổi mới công nghệ. Đây là nền tảng để các hoạt động kinh tế vận hành hiệu quả hơn và mở rộng những giải pháp sử dụng nguồn lực theo hướng thân thiện với môi trường.
Tuy nhiên, kết quả đối với số lượng máy ATM lại cho thấy chiều hướng ngược lại. Theo lý giải của nhóm tác giả, khi khả năng tiếp cận tài chính trở nên thuận tiện hơn, nhu cầu tiêu dùng có thể gia tăng, kéo theo việc sử dụng nhiều sản phẩm, năng lượng, vật liệu và dịch vụ vận chuyển. Quá trình mở rộng, vận hành và thay thế thiết bị cũng có thể làm phát sinh thêm rác thải điện tử. Phát hiện này cho thấy việc mở rộng hạ tầng tài chính chưa chắc tự động mang lại lợi ích môi trường; hiệu quả còn phụ thuộc vào loại hình công nghệ và cách công nghệ được sử dụng.
Khi xem xét bức tranh tổng thể thông qua chỉ số FINDEX, nghiên cứu cho thấy Fintech có mối liên hệ tích cực với tăng trưởng xanh. Việc số hóa các hoạt động tài chính có thể nâng cao hiệu quả giao dịch, giảm sự phụ thuộc vào giấy và tiền mặt, đồng thời mở rộng khả năng tiếp cận các nguồn lực tài chính. Kết quả này cho thấy tiềm năng của Fintech trong việc hỗ trợ hoạt động kinh tế và quá trình chuyển đổi sang mô hình phát triển bền vững hơn.
Để Fintech thực sự trở thành động lực cho tăng trưởng xanh
Từ kết quả nghiên cứu, nhóm tác giả đề xuất các quốc gia tiếp tục đầu tư vào hạ tầng Fintech và mở rộng khả năng tiếp cận dịch vụ tài chính số, nhất là tại những khu vực nông thôn còn hạn chế về hạ tầng. Các chính sách hỗ trợ startup Fintech, khuyến khích đổi mới sáng tạo và ưu tiên dòng vốn cho những giải pháp công nghệ hướng đến mục tiêu môi trường cũng có thể tạo thêm động lực cho tăng trưởng xanh.
Phát triển hạ tầng, tuy nhiên, mới chỉ là điều kiện ban đầu. Các ngân hàng và tổ chức tài chính cần tích hợp tiêu chí bền vững vào hoạt động cho vay, đầu tư và bảo hiểm; đồng thời, doanh nghiệp có thể ứng dụng Fintech để đo lường, quản lý và minh bạch hóa tác động môi trường. Khi được đặt trong một định hướng phát triển phù hợp, Fintech có thể vượt khỏi vai trò làm cho giao dịch nhanh và thuận tiện hơn để trở thành công cụ phân bổ nguồn lực hiệu quả, hỗ trợ tài chính xanh và thúc đẩy tăng trưởng bền vững.
Bài nghiên cứu đã gián tiếp đóng góp cho SDG 8, 9, 13. Xem toàn bộ bài nghiên cứu “Fintech và tăng trưởng xanh: Công nghệ tài chính có thể thúc đẩy phát triển kinh tế bền vững?” TẠI ĐÂY
Nhóm tác giả: Nguyễn Đặng Đình Lộc, Trần Đình Hoàng, Đoàn Ngô Trường Vũ - Đại học Kinh tế Thành phố Hồ Chí Minh.
Đây là bài viết nằm trong chuỗi bài Cộng đồng nghiên cứu xanh với thông điệp "Research Contribution for UEH Living Lab Green Campus", UEH trân trọng kính mời cộng đồng cùng đón xem bản tin Cộng đồng nghiên cứu xanh tiếp theo.
|
*Nhằm tạo điều kiện tối đa để phát triển “Cộng đồng nhà nghiên cứu xanh UEH”, các thành viên trong cộng đồng sẽ được tham dự lớp phương pháp nghiên cứu khoa học liên quan đến chủ đề Living lab, Green Campus. Bên cạnh đó, khi sản phẩm đạt tiêu chuẩn, nhóm nghiên cứu sẽ nhận được giấy chứng nhận của Ban Đề án Đại học bền vững UEH và kinh phí hỗ trợ đối với một đề tài đạt tiêu chuẩn. |
Thông tin thêm:
SDG 8 – Việc làm bền vững và Tăng trưởng kinh tế tập trung vào việc xây dựng nền kinh tế tăng trưởng bao trùm, tạo ra việc làm chất lượng, công bằng và bền vững cho tất cả mọi người. Đây không chỉ là việc thúc đẩy GDP, mà còn là cải thiện điều kiện lao động, mở rộng cơ hội cho thanh niên và phụ nữ, khuyến khích đổi mới sáng tạo và phát triển doanh nghiệp gắn liền với trách nhiệm xã hội.
SDG 9 – Công nghiệp, Đổi mới và Hạ tầng hướng đến việc xây dựng cơ sở hạ tầng kiên cố, thúc đẩy công nghiệp hóa bền vững và khuyến khích đổi mới sáng tạo. Mục tiêu này không chỉ liên quan đến phát triển công nghệ và sản xuất, mà còn bao gồm việc thu hẹp khoảng cách tiếp cận hạ tầng giữa các khu vực, hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa, cũng như ứng dụng công nghệ để nâng cao năng lực cạnh tranh toàn cầu.
SDG 13 – Ứng phó với biến đổi khí hậu kêu gọi hành động khẩn cấp để chống lại biến đổi khí hậu và những tác động tiêu cực của nó, thông qua việc giảm phát thải khí nhà kính, nâng cao khả năng thích ứng và tăng cường nhận thức cộng đồng. Mục tiêu này không chỉ bao gồm các chính sách cấp quốc gia mà còn đòi hỏi sự thay đổi từ hành vi cá nhân và cộng đồng trong đời sống hàng ngày, đặc biệt là ở những lĩnh vực có liên quan trực tiếp đến phát sinh và xử lý chất thải.
Tin, ảnh: Dự án UEH Green Campus, Đoàn Thanh niên - Hội sinh viên UEH, Ban Truyền thông và Phát triển đối tác UEH
Giọng đọc: Thanh Kiều
