Từ khóa: thực tế ảo tăng cường, AR, Virtual Horizons, thương mại điện tử, giải pháp AR, công nghệ 4.0, khảo sát người dùng, chiến lược kinh doanh, ứng dụng AR.
Khi công nghệ số đang tái định hình cách con người cảm nhận và tương tác với thế giới, thực tế ảo tăng cường (AR) không còn giới hạn trong giải trí, mà từng bước bước vào giáo dục, thương mại, du lịch và hoạt động kinh doanh. Từ câu hỏi làm thế nào để AR trở thành một giải pháp vừa trực quan, vừa thiết thực và khả thi về mô hình kinh doanh, nhóm sinh viên Đại học Kinh tế Thành phố Hồ Chí Minh (UEH) đã phác họa bức tranh toàn diện về thị trường AR và mở ra hướng xây dựng nền tảng dịch vụ AR có tính ứng dụng cao trong đời sống hiện đại.

AR được tiếp cận không chỉ như một công nghệ tạo hiệu ứng hình ảnh, mà như một công cụ mở rộng cách con người tương tác với không gian và thông tin. Bằng việc chồng ghép các lớp dữ liệu, hình ảnh 3D hay mô phỏng trực quan lên môi trường thực, AR giúp người dùng quan sát, trải nghiệm và ra quyết định theo một cách sống động hơn so với hình thức trình bày truyền thống. Điều này mở ra nhiều tiềm năng ứng dụng, từ giáo dục, quảng bá thương hiệu, trưng bày sản phẩm, tham quan không gian ảo, cho đến việc hỗ trợ doanh nghiệp nâng cao trải nghiệm khách hàng và gia tăng giá trị dịch vụ. Chính từ góc nhìn đó, một câu hỏi được đặt ra: Đâu là nhu cầu thật sự của thị trường? Và một nền tảng cung cấp giải pháp AR cần được thiết kế như thế nào để vừa khả thi về kỹ thuật, vừa bền vững về mô hình kinh doanh trong thực tế?
Những khía cạnh cốt lõi trong hành trình xây dựng nền tảng giải pháp AR – Virtual Horizons
*Hiểu nhu cầu người dùng trước khi nói về công nghệ
Khi nói về AR, điều quan trọng không nằm ở việc công nghệ có thể tạo ra bao nhiêu hiệu ứng trực quan, mà ở chỗ nó giải quyết được vấn đề gì cho người dùng. Trong bối cảnh đó, nhu cầu trải nghiệm thực tế được đặt lên hàng đầu: AR không chỉ giúp người dùng quan sát hình ảnh sống động hơn, mà còn hỗ trợ họ hình dung không gian, sản phẩm và nội dung theo cách trực quan, gần gũi và dễ ra quyết định hơn. Khi trải nghiệm mang tính tương tác được đặt vào trung tâm, AR không còn dừng lại ở vai trò “công nghệ trình chiếu”, mà trở thành công cụ hỗ trợ nhận thức và cảm nhận trong nhiều tình huống ứng dụng khác nhau.
*Xây dựng hệ thống dịch vụ AR như một hệ sinh thái trải nghiệm
Trong định hướng phát triển Virtual Horizons, AR được tiếp cận như một nền tảng dịch vụ tích hợp, nơi công nghệ, nội dung và trải nghiệm người dùng vận hành cùng nhau. Thay vì chỉ cung cấp một công cụ kỹ thuật, hệ thống được hình dung như một chuỗi dịch vụ bao gồm thiết kế nội dung mô phỏng, xây dựng kịch bản tương tác và triển khai giải pháp theo từng bối cảnh sử dụng cụ thể. Cách tiếp cận này giúp AR có khả năng thích ứng với nhiều nhu cầu khác nhau, từ trưng bày sản phẩm, quảng bá thương hiệu cho đến học tập, tham quan hay truyền thông trải nghiệm.
*Mô hình kinh doanh – câu chuyện về giá trị và tính bền vững
Một hệ thống giải pháp AR chỉ thực sự có khả năng phát triển trong dài hạn khi nó tạo ra giá trị đủ rõ ràng cho người sử dụng. Điều này không chỉ nằm ở yếu tố công nghệ, mà còn ở cách dịch vụ được định vị: là công cụ hỗ trợ trực quan, là nền tảng sáng tạo nội dung, hay là giải pháp trải nghiệm toàn diện. Khi giá trị mà người dùng nhận được gắn liền với thực tế ứng dụng, AR chuyển dịch từ “sản phẩm công nghệ mới lạ” sang một dịch vụ có khả năng vận hành bền vững trong môi trường kinh doanh.
*Không gian ứng dụng – khi AR bước ra khỏi phạm vi giải trí
Từ góc nhìn trải nghiệm, AR cho thấy tiềm năng ứng dụng vượt ra ngoài lĩnh vực giải trí. Các bối cảnh như giáo dục, trưng bày và giới thiệu sản phẩm, du lịch – tham quan không gian ảo, hay truyền thông sáng tạo đều là những môi trường nơi việc trực quan hóa thông tin đóng vai trò rất quan trọng. Khi người dùng có thể “nhìn thấy” và “tương tác” với nội dung theo cách sinh động hơn, AR trở thành cầu nối giữa thông tin và trải nghiệm, giữa ý tưởng và cảm nhận thực tế.

Công nghệ chỉ thực sự có ý nghĩa khi gắn với trải nghiệm của con người
Từ những phân tích về cấu trúc dịch vụ, mô hình kinh doanh và bối cảnh ứng dụng của AR, có thể thấy rằng giá trị của một nền tảng như Virtual Horizons không nằm ở việc sở hữu quá nhiều yếu tố công nghệ, mà ở cách công nghệ ấy được gắn với trải nghiệm thực tế của người dùng. Khi AR được tiếp cận như một công cụ hỗ trợ quan sát, tương tác và ra quyết định, thay vì chỉ là hiệu ứng trực quan để trình diễn, tiềm năng ứng dụng của nó trở nên rõ ràng và có chiều sâu hơn trong đời sống học tập, kinh doanh và truyền thông số.
Từ góc nhìn phát triển sản phẩm, một giải pháp AR sẽ có ý nghĩa hơn khi được thiết kế xoay quanh nhu cầu sử dụng cụ thể, thay vì chỉ tập trung vào phô diễn kỹ thuật. Khi nội dung mô phỏng, kịch bản tương tác và cách trình bày thông tin được xây dựng phù hợp với từng tình huống ứng dụng, người dùng không chỉ nhìn thấy hình ảnh sinh động, mà còn cảm nhận được giá trị thực tế mà AR mang lại cho hoạt động của mình. Điều này cho thấy phần tạo nên giá trị cốt lõi không nằm ở lớp công nghệ, mà ở cách tổ chức trải nghiệm và nội dung.
Ở khía cạnh mô hình kinh doanh, nghiên cứu gợi mở cách tiếp cận AR theo hướng dịch vụ giải pháp hơn là một sản phẩm công nghệ đơn lẻ. Khi nền tảng được định vị theo chuỗi giá trị gồm tư vấn nhu cầu, thiết kế nội dung, triển khai và tối ưu trải nghiệm, khách hàng có thể nhìn thấy rõ hơn lợi ích mà họ nhận được. Cách tiếp cận này giúp AR dịch chuyển từ hình ảnh “công nghệ mới mẻ” sang “dịch vụ mang tính ứng dụng”, có khả năng vận hành bền vững trong thực tế.
Bên cạnh đó, những lĩnh vực như giáo dục, trưng bày và marketing trải nghiệm, tham quan không gian ảo hay truyền thông sáng tạo cho thấy tiềm năng lớn để tích hợp AR theo hướng mở rộng không gian trải nghiệm của người dùng. Khi thông tin được trực quan hóa và gắn với tương tác, trải nghiệm không còn dừng ở việc quan sát thụ động, mà trở thành quá trình khám phá, cảm nhận và tham gia chủ động. Đây cũng là lúc AR bước ra khỏi vai trò công cụ hỗ trợ thị giác, để trở thành cầu nối giữa nội dung, cảm xúc và quyết định của người dùng trong không gian số hiện đại.
Bài nghiên cứu đã gián tiếp đóng góp cho SDG 4, 8, 9. Xem toàn bộ bài nghiên cứu “Nghiên cứu và đề xuất xây dựng hệ thống dịch vụ và chiến lược kinh doanh cung cấp giải pháp thực tế ảo tăng cường AR – Virtual horizons” TẠI ĐÂY
Nhóm tác giả: Trần Thị Mỹ Yến, Nguyễn Hoàng Minh, Lê Thị Hồng Nga, Hoàng Nguyễn Phương Thanh, Phùng Hồ Minh Khuê - Đại học Kinh tế Thành phố Hồ Chí Minh.
Đây là bài viết nằm trong chuỗi bài Cộng đồng nghiên cứu xanh với thông điệp "Research Contribution for UEH Living Lab Green Campus", UEH trân trọng kính mời cộng đồng cùng đón xem bản tin Cộng đồng nghiên cứu xanh tiếp theo.
|
*Nhằm tạo điều kiện tối đa để phát triển “Cộng đồng nhà nghiên cứu xanh UEH”, các thành viên trong cộng đồng sẽ được tham dự lớp phương pháp nghiên cứu khoa học liên quan đến chủ đề Living lab, Green Campus. Bên cạnh đó, khi sản phẩm đạt tiêu chuẩn, nhóm nghiên cứu sẽ nhận được giấy chứng nhận của Ban Đề án Đại học bền vững UEH và kinh phí hỗ trợ đối với một đề tài đạt tiêu chuẩn. |
Thông tin thêm:
SDG 4 – Giáo dục chất lượng hướng đến việc bảo đảm mọi người đều có cơ hội tiếp cận nền giáo dục công bằng, toàn diện và chất lượng ở mọi cấp bậc. Giáo dục không chỉ là trang bị kiến thức cơ bản, mà còn mở ra cơ hội phát triển kỹ năng, tư duy sáng tạo và tinh thần trách nhiệm xã hội, từ đó giúp con người thích ứng với sự thay đổi của thế giới và đóng góp cho sự phát triển bền vững.
SDG 8 – Việc làm bền vững và Tăng trưởng kinh tế tập trung vào việc xây dựng nền kinh tế tăng trưởng bao trùm, tạo ra việc làm chất lượng, công bằng và bền vững cho tất cả mọi người. Đây không chỉ là việc thúc đẩy GDP, mà còn là cải thiện điều kiện lao động, mở rộng cơ hội cho thanh niên và phụ nữ, khuyến khích đổi mới sáng tạo và phát triển doanh nghiệp gắn liền với trách nhiệm xã hội.
SDG 9 – Công nghiệp, Đổi mới và Hạ tầng hướng đến việc xây dựng cơ sở hạ tầng kiên cố, thúc đẩy công nghiệp hóa bền vững và khuyến khích đổi mới sáng tạo. Mục tiêu này không chỉ liên quan đến phát triển công nghệ và sản xuất, mà còn bao gồm việc thu hẹp khoảng cách tiếp cận hạ tầng giữa các khu vực, hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa, cũng như ứng dụng công nghệ để nâng cao năng lực cạnh tranh toàn cầu.
Tin, ảnh: Dự án UEH Green Campus, Đoàn Thanh niên - Hội sinh viên UEH, Ban Truyền thông và Phát triển đối tác UEH
Giọng đọc: Thanh Kiều
