[Green Monday Series] Tài nguyên và môi trường biển (SDG 14 - Life Below Water) tại UEH nghĩa là gì?

Đại dương là hệ sinh thái bao phủ hơn ba phần tư bề mặt Trái Đất và là bể chứa carbon lớn nhất hành tinh, hiện nay đang đối mặt với những thách thức chưa từng có, từ ô nhiễm nhựa, axit hóa đại dương, khai thác quá mức và tác động của biến đổi khí hậu, tất cả đang dần làm suy giảm sự sống dưới nước. Khi sức khỏe của đại dương bị đe dọa, thì an ninh lương thực, đa dạng sinh học và tương lai bền vững của nhân loại cũng từ đó bị tổn thương theo. Trong bài viết tuần này, Green Monday Series sẽ cùng bạn đọc tìm hiểu về tài nguyên và môi trường biển thông qua SDG 14, cùng với những nỗ lực bảo vệ tài nguyên biển của UEH.

Đại dương là nền tảng của sự sống trên Trái Đất, bao phủ khoảng 75% bề mặt hành tinh, chứa 97% lượng nước toàn cầu và hấp thụ khoảng 23% lượng CO₂ phát thải mỗi năm. Không chỉ cung cấp thực phẩm, dược liệu, nhiên liệu sinh học và sinh kế cho hàng tỷ người, đại dương còn đóng vai trò điều hòa khí hậu và là bể chứa carbon lớn nhất. Tuy nhiên, hệ sinh thái này đang có tốc độ suy thoái đáng báo động. Vào năm 2021, hơn 17 triệu tấn chất thải đã tràn vào đại dương và con số này có thể tăng lên gấp đôi hoặc gấp ba vào năm 2040. Trong đó, mỗi năm có khoảng 5 đến 12 triệu tấn nhựa đổ ra biển, gây thiệt hại kinh tế lên đến 13 tỷ USD. Nhiệt độ đại dương đang liên tục lập kỷ lục mới, kéo theo những tác động nghiêm trọng đến hệ sinh thái biển. Đặc biệt, hiện tượng tẩy trắng san hô toàn cầu lần thứ tư đã ảnh hưởng đến 84% các rạn san hô trên thế giới trong giai đoạn 2023-2025, trở thành một trong những đợt suy thoái san hô nghiêm trọng nhất từng được ghi nhận. Bên cạnh đó, axit hóa đại dương, đánh bắt quá mức và ô nhiễm ven biển đã và đang tiếp tục đe dọa đến đa dạng sinh học cũng như an ninh lương thực toàn cầu.

Trong bối cảnh đó, SDG 14 không chỉ hướng đến giảm ô nhiễm biển, bảo vệ các hệ sinh thái ven biển, chấm dứt khai thác thủy sản bừa bãi và thúc đẩy khoa học biển, phục hồi đa dạng sinh học và tăng cường khả năng chống chịu trước biến đổi khí hậu. Tuy nhiên, dù đã có các biện pháp nỗ lực nhưng hiện nay chỉ có 8,4% diện tích đại dương được bảo vệ dưới dạng khu bảo tồn biển và 46% các khu vực đa dạng sinh học biển trọng yếu được bảo vệ chính thức. Việc quản lý hiệu quả tài nguyên biển vì thế trở thành yêu cầu cấp thiết để bảo vệ sức khỏe đại dương, duy trì sinh kế của hàng triệu lao động ngành thủy sản và đảm bảo một tương lai bền vững cho các thế hệ mai sau.

Trên hành trình hiện thực hóa SDG 14, UEH lựa chọn cách tiếp cận từ giáo dục, nghiên cứu đến hành động vì cộng đồng nhằm bảo tồn và sử dụng bền vững tài nguyên và môi trường biển. Thông qua chương trình “Cộng đồng chung tay” do Viện Kinh tế và Môi trường và Viện Nghiên cứu Chính sách Nông nghiệp và Y tế tổ chức, UEH đã hỗ trợ trực tiếp nông dân, ngư dân tại Đồng bằng sông Cửu Long các kiến thức về sử dụng nước hiệu quả, canh tác thích ứng với biến đổi khí hậu và quản lý bền vững tài nguyên nước. Bên cạnh đó, UEH đã triển khai các dự án nhằm thúc đẩy việc quản trị lưu vực, giảm ô nhiễm nước, giám sát đa dạng sinh học và đối thoại chính sách về tài nguyên nước, đồng thời triển khai lắp đặt cảm biến tưới tiêu và tập huấn cộng đồng tại huyện Cù Lao Dung, Sóc Trăng. Về lĩnh vực thủy sản, UEH đã tổ chức nghiên cứu thực địa, hội thảo khoa học và khóa học ngắn hạn về khai thác có trách nhiệm, nuôi trồng thủy sản bền vững và du lịch sinh thái, phối hợp với World Bank (Ngân hàng Thế giới) nhằm thảo luận chiến lược quản lý thủy sản bền vững thông qua chương trình Green Growth & Climate Modeling.

Ngoài ra, UEH còn xây dựng hệ thống chính sách nội bộ nhằm giảm thiểu tác động đến môi trường nước trong khuôn viên và lan tỏa thực hành xanh. Theo Quyết định 2059/QĐ-ĐHKT-CSVC, UEH triển khai lộ trình hạn chế và hướng đến loại bỏ nhựa dùng một lần, thúc đẩy mô hình 3R, ưu tiên vật liệu tái sử dụng và thiết bị refill trong chiến dịch “No Single-use Plastic Campus”. UEH cũng yêu cầu sử dụng chất tẩy rửa phân hủy sinh học, thay thế hóa chất độc hại bằng sản phẩm thân thiện môi trường và xây dựng các hướng dẫn, tiêu chuẩn giám sát chất lượng nước, xả thải và sức khỏe hệ sinh thái thủy sinh. Thông qua quản lý rác thải tại nguồn, kiểm soát nhựa dùng một lần trong các sự kiện và chương trình hợp tác bảo vệ hệ sinh thái thủy sinh với cộng đồng địa phương, UEH từng bước đóng góp vào mục tiêu bảo vệ đa dạng sinh học, giảm ô nhiễm nước và thúc đẩy quản trị tài nguyên nước bền vững theo tinh thần SDG 14.

Infographic những đóng góp của UEH cho Tài nguyên và môi trường biển (SDG 14 - Life Below Water)

Bảo vệ đại dương không bắt đầu từ những điều quá lớn lao, mà từ từng hành động nhỏ được thực hiện mỗi ngày. Mỗi chiếc túi nhựa được từ chối, mỗi giọt nước được sử dụng tiết kiệm, mỗi lựa chọn sống xanh và nỗ lực lan tỏa nhận thức đều giống như một giọt nước góp vào sức vào hành trình hồi phục biển cả. Với UEH, SDG 14 không chỉ là những cam kết bảo tồn tài nguyên và môi trường biển, mà còn chính là hành trình của kết nối tri thức, cộng đồng và trách nhiệm để cùng nhau tạo nên những tác động bền vững. Bởi khi hàng triệu giọt nước của sự nỗ lực cùng hội tụ, chúng ta mới có thể tạo nên một đại dương xanh hơn, khỏe mạnh hơn và bền vững hơn cho thế hệ mai sau.

Bài viết được tham khảo tại:

1. UEH Sustainability Report 2024: https://books.ueh.edu.vn/sustainability-report-ueh/ 

2. SDG 14 - Life Below Water: https://www.un.org/sustainabledevelopment/oceans/ 

Thông tin thêm:

UEH Green Campus - Green Monday Series là chuỗi hoạt động truyền thông thuộc Dự án UEH Green Campus, được đăng tải vào Thứ Hai hằng tuần nhằm mở đầu một tuần mới với năng lượng tích cực và khuyến khích lối sống xanh thông qua cung cấp kiến thức, cập nhật tin tức, chia sẻ câu chuyện truyền cảm hứng bảo vệ môi trường và phát triển bền vững.

Tin, ảnh: Dự án UEH Green Campus