17/11/2025
Chia sẻ
Biến đổi khí hậu đang làm cho các đại dương trở nên nóng hơn, khiến nhiệt độ bề mặt biển tăng lên mức đủ để tạo điều kiện cho các cơn bão tăng cấp thần tốc, mưa lớn thất thường và sức tàn phá vượt xa mọi kỷ lục trước đây. Trong những tuần vừa qua tại Việt Nam, các trận lũ lịch sử tại Huế, tình trạng ngập sâu kéo dài tại Hà Nội và các tỉnh thành lân cận, hàng trăm thiệt hại về người và tài sản đã cho thấy siêu bão không còn là hiện tượng bất thường mà đang trở thành điều “bình thường mới” trong kỷ nguyên khí hậu cực đoan.
Biến đổi khí hậu đang mở ra kỷ nguyên của những siêu bão
Các đại dương đang giữ một vai trò quan trọng trong việc lưu trữ nhiệt, điều hòa và ổn định khí hậu trên Trái Đất. Trong vòng 40 năm qua, hơn 90% lượng nhiệt dư thừa từ khí nhà kính được các đại dương hấp thụ và tích tụ chủ yếu trên lớp nước bề mặt, khiến chúng trở thành vùng đệm tích trữ nhiệt khổng lồ. Song, đây cũng chính là nguồn nhiên liệu góp phần tạo nên những cơn bão có sức công phá mạnh mẽ và gây thiệt hại nặng nề cho các khu vực lân cận. Cụ thể, các cơn bão được hình thành khi nhiệt độ bề mặt đại dương trở nên ấm hơn, đạt mức từ 26 đến 27 độ C. Điều này có nghĩa, lượng nhiệt hấp thụ của đại dương càng cao, cường độ và sức mạnh của các cơn bão sẽ càng lớn.
Và trong bối cảnh thế giới đang đối mặt với biến đổi khí hậu, các đại dương đang ngày một trở nên nóng hơn bao giờ hết, dẫn đến lượng siêu bão tăng mạnh trong bốn thập kỷ gần đây. Không khí ấm lên sẽ giữ được nhiều hơi nước, nên chỉ cần tăng thêm 1 độ C, bầu khí quyển sẽ có thể tích tụ thêm khoảng 7% hơi nước, tạo nên những cơn mưa cực lớn khi bão đổ bộ và có khả năng gây nên tình trạng lũ lụt nghiêm trọng. Theo Tổ chức Khí tượng Thế giới (WMO), dù tổng số lượng bão được hình thành hằng năm trên toàn cầu không tăng nhưng sức mạnh, lượng mưa cũng như mức độ tàn phá của chúng đang không ngừng vượt qua mọi giới hạn mà con người từng biết đến.
Nhiều nghiên cứu cho thấy, những cơn bão hiện nay đang có xu hướng di chuyển chậm hơn, khiến một vài khu vực phải chịu mưa lớn kéo dài trong nhiều giờ liền, làm gia tăng thiệt hại về người và tài sản. Các nhà khoa học trên thế giới cảnh báo rằng, nếu Trái Đất tiếp tục nóng thêm 2 độ C, tốc độ gió bão có thể mạnh hơn 10% và lượng mưa sẽ tăng thêm khoảng 20%. Có thể thấy, chỉ một thay đổi nhỏ về nhiệt độ cũng đủ để khiến những cơn bão dần trở thành siêu bão - một biểu tượng khốc liệt trong kỷ nguyên khí hậu mới mà nhân loại phải đối mặt.
Nhiều nghiên cứu cho thấy, những cơn bão hiện nay đang có xu hướng di chuyển chậm hơn, khiến một vài khu vực phải chịu mưa lớn kéo dài trong nhiều giờ liền, làm gia tăng thiệt hại về người và tài sản. Các nhà khoa học trên thế giới cảnh báo rằng, nếu Trái Đất tiếp tục nóng thêm 2 độ C, tốc độ gió bão có thể mạnh hơn 10% và lượng mưa sẽ tăng thêm khoảng 20%. Có thể thấy, chỉ một thay đổi nhỏ về nhiệt độ cũng đủ để khiến những cơn bão dần trở thành siêu bão - một biểu tượng khốc liệt trong kỷ nguyên khí hậu mới mà nhân loại phải đối mặt.
“Việt Nam là một trong những quốc gia dễ bị tổn thương nhất trước biến đổi khí hậu”
Đây là một nhận định quen thuộc mà chúng ta có thể dễ dàng cảm nhận qua thực tế khi chỉ trong năm 2025, Việt Nam đã liên tiếp đối mặt với những cơn bão và thiên tai khắc nghiệt, đặc biệt là tại Hà Nội, Huế và các khu vực lân cận. Cụ thể tại Huế, lượng mưa kỷ lục lên đến 1,7m chỉ trong vòng 24 giờ cùng với việc các hồ thủy điện bắt buộc phải xả lũ đã khiến cho mực nước sông Hương và sông Như Ý dâng cao, tràn vào khu dân cư và các tuyến đường trung tâm. Nhiều khu vực ngập sâu cả mét, người dân phải dùng thuyền để di chuyển, gấp rút gia cố nhà cửa cũng như tích trữ nhu yếu phẩm nhằm đối phó với lũ lụt. Bên cạnh đó, Hà Nội và nhiều tỉnh thành phía Bắc cũng liên tiếp phải chìm trong ngập lụt do mưa lớn kéo dài và quá tải hạ tầng, gây tê liệt giao thông và thiệt hại kinh tế nặng nề. Tính riêng tháng 09 năm 2025, các thiên tai như bão, lũ lụt và sạt lở đã khiến cho 187 người thiệt mạng hoặc mất tích. Trước đó vào năm 2024, siêu bão Yagi cũng gây ra hàng trăm thương vong và thiệt hại khoảng 1,6 tỷ USD. Thực trạng trên cho thấy, siêu bão đã không còn là hiện tượng bất thường mà trở thành những hiểm họa thường trực trong kỷ nguyên khí hậu cực đoan cho Việt Nam.
Nằm trong vùng bão mạnh nhất thế giới, Việt Nam trung bình hứng chịu khoảng 10 cơn bão mỗi năm với cường độ ngày càng mạnh do không khí ấm lên từ biến đổi khí hậu. Đồng thời, địa hình của Việt Nam tuy đa dạng nhưng có nhiều khu vực trũng thấp và đường bờ biển dài đã khiến cho các vùng đồng bằng ven biển hoặc châu thổ sông dễ bị ngập lụt, đối diện với nguy cơ xâm nhập mặn, thiếu nước ngọt và sụt lún do nước biển dâng. Những vùng này cũng chính là trung tâm kinh tế, tập trung nhiều dân số và tài sản, điều này vô tình đưa Việt Nam trở thành một trong 11 quốc gia dễ tổn thương nhất về kinh tế vĩ mô nếu các rủi ro khí hậu không được kiểm soát.
Biến đổi khí hậu đang định hình lại kỷ nguyên siêu bão, khiến những hiện tượng từng được đánh giá là bất thường nay lại trở thành điều “bình thường mới” với thế giới nói chung và Việt Nam nói riêng. Sự nóng lên toàn cầu đã góp phần gia tăng cường độ của các cơn bão, kéo theo mưa lớn cực đoan và lũ lụt tại nhiều khu vực, ảnh hưởng mạnh mẽ đến đời sống của con người. Đứng trước thực trạng đó, ứng phó và thích nghi với biến đổi khí hậu không còn là trách nhiệm của riêng chính phủ hay các tổ chức quốc tế mà đã trở thành nghĩa vụ của mỗi cá nhân. Chúng ta không còn thời gian để chờ đợi, vì biến đổi khí hậu đang hành động trước chúng ta.
Nguồn ảnh: Sưu tầm
——————————–
Đây là bài viết nằm trong chuỗi hoạt động truyền thông Green Monday Series thuộc Dự án UEH Green Campus, được đăng tải vào Thứ Hai hằng tuần nhằm mở đầu tuần mới với nguồn năng lượng tích cực và khuyến khích lối sống xanh cho cộng đồng thông qua việc cung cấp kiến thức, cập nhật tin tức, chia sẻ câu chuyện truyền cảm hứng cũng như những hành động bảo vệ môi trường và phát triển bền vững.
“Nếu bạn chưa biết bắt đầu từ đâu, hãy bắt đầu bằng một ngày Thứ Hai xanh”.
Tin bài: Dự án UEH Green Campus
