15/06/2026
Chia sẻ
Chuyển dịch năng lượng có phải là bài toán vĩ mô chỉ dành cho các quốc gia hay những tập đoàn lớn? Thực tế, theo các báo cáo chiến lược từ Cơ quan Năng lượng Tái tạo Quốc tế (IRENA), trước thách thức của biến đổi khí hậu, ứng dụng năng lượng sạch là mục tiêu chung đòi hỏi sự đồng hành của mọi tổ chức ở mọi quy mô. Hưởng ứng Ngày Gió Thế giới (15/06) và Mục tiêu Năng lượng sạch (SDG 7) của Liên Hợp Quốc, Đại học Kinh tế Thành phố Hồ Chí Minh (UEH) đang từng bước tối ưu hóa việc sử dụng năng lượng tại khuôn viên, minh chứng rằng các giải pháp bền vững hoàn toàn có thể được thực thi và quản lý hiệu quả ngay từ không gian giảng đường.
Bản chất của năng lượng tái tạo dưới góc nhìn khoa học khí quyển
Theo định nghĩa chuẩn hóa từ Cơ quan Năng lượng Tái tạo Quốc tế (IRENA), năng lượng tái tạo là nguồn năng lượng được khai thác từ các quy trình tự nhiên diễn ra liên tục và có khả năng tự phục hồi vô hạn, tiêu biểu như ánh sáng mặt trời, sức gió, thủy triều và địa nhiệt.
Trong cấu trúc sinh thái, các nguồn năng lượng này không tồn tại biệt lập. Theo tài liệu phân tích kỹ thuật của Tổ chức Khí tượng Thế giới (WMO), năng lượng gió và năng lượng mặt trời có mối liên hệ vật lý mật thiết. Gió thực chất là một hệ quả từ quá trình hấp thụ bức xạ mặt trời không đồng đều giữa các bề mặt (đất liền và đại dương), tạo ra sự chênh lệch về nhiệt độ và áp suất khí quyển. Sự di chuyển của các khối không khí từ vùng áp cao về vùng áp thấp sinh ra động năng của gió.
Do đó, các nghiên cứu của WMO chỉ ra rằng, việc ứng dụng tuabin điện gió hay hệ thống pin quang năng đều chung một bản chất: khai thác các nguồn lực tự nhiên để cắt giảm sự phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch, góp phần kiểm soát nồng độ khí nhà kính (GHG) trong bầu khí quyển.
Bức tranh điện gió tại Việt Nam: Khai thác lợi thế địa lý trong chuyển dịch năng lượng
Sở hữu lợi thế bờ biển dài và tốc độ gió lý tưởng, tiềm năng điện gió kỹ thuật của Việt Nam được đánh giá vô cùng to lớn, ước tính lên tới 513.360 MW. Tuy nhiên, tính đến năm 2023, công suất lắp đặt mới chỉ đạt khoảng 5.888 MW , chiếm khoảng 6% tổng công suất điện toàn quốc. Sự chênh lệch giữa tiềm năng và thực tế khai thác cho thấy một dư địa phát triển khổng lồ, đang được cụ thể hóa qua sự chuyển dịch chiến lược tại ba vùng sinh thái trọng điểm:
- Khu vực Nam Trung Bộ (Trung tâm năng lượng tái tạo quy mô lớn): Ninh Thuận và Bình Thuận không chỉ là những địa phương tiên phong mà đang thực sự định hình vai trò "thủ phủ" năng lượng sạch của cả nước. Đặc biệt, không gian ngoài khơi đang được đánh thức với các đề xuất siêu dự án như La Gàn tại Bình Thuận , sở hữu tổng công suất dự kiến 3.500 MW , ước tính đủ khả năng cung cấp năng lượng cho khoảng bảy triệu hộ gia đình;
- Khu vực Đồng bằng sông Cửu Long (Chiến lược khai thác vùng triều và gần bờ): Khai thác đặc thù địa hình bãi bồi ven biển, các tỉnh như Tiền Giang, Trà Vinh và Bạc Liêu đang phát triển mạnh mẽ các dự án điện gió gần bờ. Hàng loạt dự án trọng điểm đã đi vào vận hành như Tân Phú Đông 1 (100 MW) , Đông Hải 1 (100 MW) hay cụm Bạc Liêu 1&2 (99,2 MW). Sự dịch chuyển ra hướng biển được thúc đẩy bởi bài toán hiệu suất: trong khi hệ số công suất của tuabin trên bờ chỉ đạt khoảng 35% , thì tuabin ngoài khơi có thể đạt mức 50% nhờ nguồn gió mạnh và ổn định hơn;
- Khu vực Tây Nguyên (Tối ưu hóa không gian nội địa): Bổ khuyết cho các dự án ven biển, Tây Nguyên tận dụng lợi thế về địa hình cao nguyên và quỹ đất rộng lớn để phát triển các dự án trên bờ. Điển hình là cụm dự án Ea Nam tại Đắk Lắk , được đưa vào vận hành từ năm 2021 với công suất ấn tượng 400 MW. Các dự án này không chỉ giải quyết bài toán đa dạng hóa nguồn cung mà còn giảm tải áp lực cho hệ thống truyền tải điện khu vực.
Nguồn tham khảo: Đánh giá tiềm năng kỹ thuật năng lượng gió ngoài khơi Việt Nam
Chiến lược năng lượng toàn cầu và dữ liệu thực chứng tại UEH
Để hiện thực hóa lộ trình đạt mức phát thải ròng bằng "0" (Net Zero) vào năm 2050 theo Thỏa thuận Paris về biến đổi khí hậu, hệ thống kinh tế toàn cầu đang tăng tốc dịch chuyển sang các mô hình tiêu thụ các bon thấp. Khung hướng dẫn của Liên Hợp Quốc về Các mục tiêu phát triển bền vững nhấn mạnh rằng, việc đảm bảo khả năng tiếp cận Năng lượng sạch với giá thành hợp lý (SDG 7) là điều kiện tiên quyết để duy trì sự ổn định kinh tế vĩ mô và phát triển xã hội.
Hòa vào xu hướng chung, UEH cụ thể hóa mục tiêu này thông qua mô hình Living Lab. Theo số liệu trích xuất từ Báo cáo về quản lý năng lượng nội bộ của UEH, hệ thống điện mặt trời áp mái tại các cơ sở A, B, N1, N2 đã ghi nhận sản lượng 470.000 kWh điện sạch.
Nguồn năng lượng thay thế này trực tiếp hỗ trợ nhà trường cắt giảm ước tính 1.270 tấn CO2 tương đương đối với lượng phát thải gián tiếp từ năng lượng tiêu thụ (Phạm vi 2 - Scope 2). Đây là dữ liệu thực chứng cho thấy nỗ lực của UEH trong việc dịch chuyển mục tiêu chiến lược SDG 7 thành các chỉ số hành động cụ thể tại khu vực giảng đường.
Trách nhiệm cá nhân trong khung quy chuẩn quản trị năng lượng nội bộ
Hiệu quả của các giải pháp công nghệ chỉ thực sự tối ưu khi được vận hành đồng bộ với văn hóa tiêu dùng tài nguyên của cộng đồng. Dựa trên các khuyến nghị từ nhóm chuyên trách Dự án UEH Green Campus, mỗi cá nhân đều là một mắt xích quan trọng trong quy trình tiết kiệm năng lượng thông qua việc thực hành các nguyên tắc:
- Tối ưu hóa nguồn lực tự nhiên: Chủ động tận dụng ánh sáng và hệ thống thông gió tự nhiên tại các không gian mở trước khi sử dụng hệ thống điều hòa nhân tạo;
- Quản lý thiết bị điện: Tuân thủ nghiêm ngặt nguyên tắc ngắt kết nối hệ thống chiếu sáng, quạt máy và thiết bị trình chiếu khi không có nhu cầu sử dụng hoặc khi rời khỏi không gian học tập, làm việc;
- Giảm tải hệ thống: Lựa chọn sử dụng thang bộ cho các cự ly di chuyển ngắn nhằm góp phần kiểm soát áp lực tiêu thụ năng lượng của hệ thống thang máy nội bộ.
Sự kỷ luật và tự giác trong việc điều chỉnh hành vi sử dụng tài nguyên của mỗi cá nhân là yếu tố cốt lõi để duy trì tính bền vững của hạ tầng vận hành, đóng góp thiết thực vào chiến lược ứng phó biến đổi khí hậu chung của toàn trường.
#GlobalWindDay #UEHGreenCampus #RenewableEnergy #SDG7 #NowForClimate #NetZero
Tin, ảnh: Dự án UEH Green Campus
